Criminaliteit in zeehavens
In de zeehavens van Zeeland Brabant vinden verschillende vormen van criminaliteit plaats, het gaat daarbij onder andere om drugs-, migratie-, milieu-, arbeidscriminaliteit en diefstal en smokkel. In de Havendriehoek Zeeland Brabant hebben publieke organisaties en havenbedrijven de handen ineengeslagen om tot een integrale aanpak van criminaliteit in zeehavens te komen.
In de havendriehoek Zeeland Brabant hebben publieke organisaties en havenbedrijven de handen ineensgeslagen om tot een integrale aanpak van criminaliteit in zeehavens te komen. Het doel van dit onderzoek was de ontwikkeling van een door betrokken partijen gedeeld beeld van criminaliteit en een eerste set maatregelen.
Het project
In dit onderzoek zijn verschillende analysemethoden toegepast. De kern van het onderzoek werd gevormd door een viertal expertsessies met deelname van professionals uit verschillende organisaties: havenbedrijven, gemeentes, openbaar ministerie, politie, Douane, Koninklijke Marechaussee, Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant, Inspectie Leefomgeving en Transport en Taskforce Brabant-Zeeland. Ook is een analyse gemaakt van criminele activiteiten, kwetsbaarheden en interventies.
De bevindingen van dit onderzoek zijn gebaseerd op zorgvuldige, gestructureerde hypothesevorming door deelnemende professionals. De producten reflecteren de professionele expertise van de deelnemers aan de expertsessies. De meerwaarde van de analyseaanpak ligt in het gezamenlijk ontwikkelen van een probleembeeld, in de structurele analyse gefocust op oorzaak en gevolg van criminaliteit en op gelegenheidsstructuren in de zeehavens, en in de mogelijkheid met het opgebouwde beeld van criminaliteit verwachte effecten van interventies te duiden.
Het resultaat
In het opgebouwde criminaliteitsbeeld in de zeehavens zijn een aantal kernkwetsbaarheden van de zeehaven benoemd. Kernkwetsbaarheden liggen in die aspecten van processen, structuren en systemen in de zeehaven die door meerdere criminele activiteitsvormen worden misbruikt. Er zijn ook kwetsbaarheden gevonden in de aanpak van criminaliteit. Tenslotte is langs vier pijlers een eerste set van maatregelen gevonden om de criminaliteit in de zeehavens in Zeeland Brabant aan te pakken.
Drugs
Hier staan de invoer, uitvoer, en diefstal van precursoren centraal. Deze criminele activiteitsvormen maken gebruik van de risicolijnen in de zeehaven en van de aanwezigheid van chemicaliën in de zeehaven. Andere drijvende factoren voor het optreden van drugscriminaliteit in de zeehaven zijn de vatbaarheid van specifieke aanwezige bedrijven, de mogelijkheden voor criminelen zich toegang te verschaffen tot relevante terreinen en de productie van synthetische drugs in het achterland van de havens in Zeeland Brabant.
Toezicht, handhaving & opsporing
Hier staan de activiteiten van publieke partijen gericht op de reductie van criminaliteit centraal. Via fysieke aanwezigheid in de zeehavens geven publieke partijen vorm aan de weerbaarheid van de zeehavens, door actief te werken aan de reductie van criminaliteit in zeehavens. Effectief toezicht, handhaving en opsporing zijn afhankelijk van een goede informatievoorziening en signaleringen van criminele activiteiten door private partijen en zeehavenmedewerkers. Ook zicht op import en zicht op export van goederen in de zeehavens is van belang voor het inrichten van toezicht, handhaving en opsporing.
Migratie
Hier staat het aantal inklimmers en het aantal illegale grensovergangen centraal. Ook het illegaal verblijf op de haventerreinen is een hier aan gerelateerde criminele activiteit. Algemene kenmerken van de zeehavens vormen een kwetsbaarheid voor het optreden van migratiecriminaliteit, de beschikbaarheid van uitgaande logistieke lijnen naar het Verenigd Koninkrijk is hier van belang. Ook wordt het aantal inklimmers vergroot door geboden gelegenheid tot inklimmen. De genoemde criminele activiteitsvormen hebben overlast tot gevolg in de lokale omgeving
Arbeid
Hier staan illegale arbeid en het aantal personen in slechte werkomstandigheden centraal. Een belangrijke factor voor het optreden van arbeidscriminaliteit is de bereidheid van bedrijven om kosten te maken voor inhuur. Werkzaamheden in chemisch-industriële en assemblageactiviteiten op de zeehavens moeten vaak op korte termijn uitgevoerd worden. Wanneer hiervoor wordt gewerkt met inhuur van lage kwaliteit en ketens van onderaannemers, neemt de kwetsbaarheid ten opzichte van arbeidscriminaliteit toe.
Diefstal & smokkel
De centrale criminele activiteitsvormen zijn de diefstal van bedrijfseigendommen met hoge economische waarde en de smokkel van goederen anders dan drugs. De diefstal van goederen wordt veroorzaakt door de inherente aanwezigheid van waardevolle goederen, de toegankelijkheid tot deze goederen, en de opbrengst die uit de verkoop van deze gestolen goederen komt. Voor de smokkel van goederen zijn de risicolijnen van de zeehaven van belang.
Milieu
Hier staan de criminele activiteitsvormen illegaal afvoeren van afvalstoffen en misclassificeren van grond- en afvalstoffen centraal. Belangrijke oorzaken voor het optreden van deze criminele activiteiten zijn: de bereidheid van bedrijven om regelconform afval af te voeren, de complexiteit van de milieuwetgeving, en de vraag naar stookolie. Het versterken van het milieutoezicht kan op het optreden van deze criminele activiteiten reduceren.
Private partijen
Hier staan drie factoren centraal: meldingsbereidheid van bedrijven en werknemers op het zeehaventerrein, meldingen van signaleringen van criminaliteit door private partijen en zelfredzaamheid van private partijen. Relevante onderliggende factoren zijn sociale controle op de zeehavens, en het belang van private partijen bij het melden van criminele activiteiten bij publieke partijen, zodat door hen actie kan worden ondernomen.
Het belang
- Maatschappelijk: Criminele activiteiten maken gebruik van de functies van de zeehavens of de omstandigheden die daar gelden zijn onderzocht. Door een gedeeld probleembeeld en inzicht in kernkwetsbaarheden en kwetsbaarheden in de aanpak was het mogelijk om vier interventielijnen op te stellen die gebruikt konden worden bij een nieuw op te stellen programma Zeehavens.
- Methodologisch: De problematiek van criminaliteit in Zeehavens is bij uitstek een probleem waarbij publiek-private samenwerking cruciaal is. Daarom is er voor gekozen om naast het houden van group model building sessies met publieke partners ook voor gekozen om in beide havengebieden groepsinterviews te houden met veiligheidsfunctionarissen van verschillende private bedrijven.
"Deze opgave kunnen we alleen samen met bedrijven, overheden en havenmedewerkers aangaan. Die boodschap is glashelder. Het rapport van TNO biedt waardevolle handreikingen om een gezamenlijke aanpak verder te versterken en te vernieuwen"